İçerikte Neler Var?

Cursus Publicus: Roma İmparatorluğu’nda Posta Hizmetleri

Özge Ersu Anlatıyor

Roma İmparatorluğu’nda İmparator Augustus tarafından kurulmuş ‘Cursus Publicus’ adı verilen bir posta hizmeti bulunmaktaydı.

Bu hizmette mesajları ve resmi belgeleri geniş imparatorluk topraklarına ulaştırmak için atlar ve binicilerden oluşan nöbetleşe bir değişim sistemi kullanılıyordu.

Düzenli aralıklarla kurulan istasyonlarla, mesajlar günde iki yüz yetmiş kilometre kadar yol alabildiğinden şaşırtıcı derecede hızlı bir iletişim sağlanıyordu.  İmparatorluğun yönetimi ve askeri stratejisinin önemli bir bileşeni olan bu verimli sistem, etkin olduğu süre boyunca imparatorluğun idari bütünlüğünü korumaya yardımcı oldu.

Cursus Publicus hizmeti Batı Roma İmparatorluğu’nun çöküşüne kadar devam etti. 3. ve 4. yüzyılda özellikle imparatorluğun çeşitli zorluklarla karşılaştığı dönemde, giderek daha fazla baskı altına girdi.

Sonlanma sürecinde ise değişik etkenler rol almıştı. Ekonomik açıdan baktığımızda Roma İmparatorluğu’nun 3. yüzyıldan itibaren enflasyon, ticaretin azalması ve vergi gelirlerinin düşüşü ile yaşamaya başladığı ciddi sorunlar Cursus Publicus’un giderlerini karşılamayı zorlaştırdı.

Barbar istilaları da büyük bir sorundu. 4. ve 5. yüzyıllarda Vizigotlar, Vandallar, Hunlar ve benzeri barbar kavimlerin Roma topraklarına saldırıları, İmparatorluğun pek çok bölgesinde düzenin bozulmasına neden oldu. Bu işgaller sırasında Cursus Publicus istasyonlarına büyük zararlar verildi ve hizmetlerin aksamasına neden oldu.

Diğer yönden merkezi otorite de zayıflıyordu. İmparatorluğun 4. yüzyılda Doğu ve Batı olarak ikiye ayrılması ile Batı Roma İmparatorluğu’ndaki yönetim gücünün giderek azalması Cursus Publicus’un etkinliğini ve sürdürülebilirliğini olumsuz etkiledi. Sonuçta 476 yılında Batı Roma İmparatorluğu’nun çökmesiyle birlikte Cursus Publicus sistemi de büyük ölçüde sona erdi. Bu tarihten sonra benzer posta hizmetleri yerel yönetimlerin ve feodal yerel yönetimlerin kontrolüne geçti.

Doğu Roma (sonradan ‘Bizans’ olarak anılmıştır) İmparatorluğu’nda ise, benzer bir sistem olan, devlet hizmetinde zorunlu olarak çalıştırılan kişilerin yaptığı posta hizmetleri, yol yapımı veya kamu hizmetleri gibi görevleri içeren, gönüllülük esasına dayanmayan ‘Angaria’ (evet, dilimize buradan girmiştir) bir süre daha devam etti, ancak orada da zamanla yerini farklı iletişim yöntemlerine ve yerel sistemlere bıraktı.

Başka bir yazımda da Osmanlı İmparatorluğu’nun geniş coğrafyasındaki farklı bölgeler arasında haberleşmeyi sağlamak amacıyla kurulmuş olan özel kurye sistemi ‘Tatarlar ve Ulaklar’dan söz ederim. Elbette bu konuya girince Menzilhane’leri ve Divan-I Hümayûn Postası’nı da anlatmamak olmaz.


Efendim? WhatsApp üzerinden saniyelik bilgi ve belge gönderimi mi dediniz?

ÖZGE ERSU

https://ozge.ersu.net/yazilar/gezi-yazilari/postal-services-roman-empire-cursus-publicus

1656887729 bpfull

1965 yılında Samsun'da doğdu. Kadıköy Maarif Koleji sonrası Boğaziçi Üniversitesi’nde İngiliz Dili ve Edebiyatı öğrenimi gördü, turizm sektöründe çalışmak üzere ayrılarak ekonomi eğitimi aldı. Genç yaşta Bodrum’da beş yıldızlı otelde Satış ve Pazarlama Müdürlüğü, İstanbul’da turizm acentesinde üst düzey yönetici deneyimi sonrası kazandığı sınav ile profesyonel turist rehberliği kariyerine başladı.

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Profesyonel Turist Rehberi olarak Türkiye'de gezdirdiği yabancı turistlerin yanı sıra, Antartika’dan Afrika safarilerine, Küba’dan Fas’a, Arjantin’den Vietnam’a, Kuzey Kutbu’ndan Avustralya’ya kadar yüz altmış ülkeyi gezdirdi, büyük ölçekli turistik programları yönetti. Yurt dışı resmi devlet ve heyet gezilerinde protokol rehberliği yaptı. Tureb Türkiye Turist Rehberleri Birliği ve İstanbul Rehberler Odası tarafından en çok gezen ve değişik yerlere giden bir kaç rehber arasında gösteriliyor. Düzenlediği kurumsal gezilerin yanı sıra on yıllardır Uzakdoğu, Afrika, Avustralya, Kutuplar benzeri dünyanın uç coğrafyalarına, Doğu ve Güneydoğu Anadolu başta olmak üzere Türkiye'nin değişik bölgelerine 'Özge Ersu Gezileri' markası ile zengin içerikli lüks butik programlar gerçekleştiriyor.

0 Yorum

Opinyuya yorum yapın

www.opinyu.com'da yer alan her türlü içeriğin tüm telif hakları Opinyu'ya aittir. www.opinyu.com sitesinde yer alan bütün yazılar, materyaller, resimler, ses dosyaları, animasyonlar, videolar, dizayn, tasarım ve düzenlemelerimizin telif hakları 5846 numaralı yasa telif hakları korunmaktadır. Bunlar opinyu.com’un yazılı izni olmaksızın ticari olarak herhangi bir şekilde kopyalanamaz, dağıtılamaz, değiştirilemez, yayınlanamaz. İzinsiz ve kaynak belirtilmeksizin kopyalama ve kullanımı yapılamaz. www.opinyu.com'daki harici linkler ayrı bir sayfada açılır. Yayınlanan yazı ve yorumlardan yazarları sorumludur. Opinyu hiçbir bildirim yapmadan, herhangi bir zamanda değişikliğe gidebilir. 

Opinyu bu sitedeki bilgilerden kaynaklı hataların hiçbirinden sorumlu değildir. Opinistlerin (Yazarların) İçeriklerindeki Sorumluluk Kendilerine Aittir. İçerikler kesinlikle tavsiye içermemektedir. İçeriklerden edindiğiniz bilgileri uzman kişilere danışmadan uygulamanız zararlı sonuçlar doğurabilir. Bu sonuçlardan Opinyu ya da Yazar asla sorumlu tutulamaz. 

©2025 opinyu.com

Kullanıcı Bilgileriniz İle Oturum Açın

veya    

Bilgilerinizi Unuttunuzmu?

Create Account